Thương mại điện tử

Sách luật

--- --- --- --- --- ---

BÀI MỚI NHẤT

Người tố cáo có buộc phải ghi rõ họ tên, địa chỉ của mình trong đơn tố cáo?

8:43 PM Thêm bình luận

       

Im lặng có phải là đồng ý?

8:30 PM Thêm bình luận

           Im lặng có phải là đồng ý?


VANTHONGLAW - Sự im lặng trước những yêu cầu, đề nghị từ phía đối phương đặt ra câu hỏi cho ta rằng liệu sự im lặng có phải là ngầm đồng ý, thừa nhận hay là không đồng ý. Vậy câu trả lời cho sự im lặng là gì? Bài viết này sẽ trả lời cho câu hỏi trên dưới góc độ pháp lý. Kính mời quý độc giả đón đọc trong bài viết dưới đây.

Bài liên quan:

Dưới góc độ pháp luật dân sự

Căn cứ pháp lý: khoản 2 Điều 393 Bộ luật Dân sự 2015.

Theo đó, khi một bên đề nghị giao kết hợp đồng mà bên còn lại im lặng, không có hồi âm đối với đề nghị giao kết thì sự im lặng của bên được đề nghị được coi là chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng khi: các bên có thỏa thuận hoặc giữa các bên đã có thói quen được xác lập từ trước đó. Sự im lặng lúc này được xem là chấp nhận toàn bộ nội dung của đề nghị.

Nếu các bên chưa có thỏa thuận hoặc chưa có thói quen được xác lập giữa các bên từ trước đó thì sự im lặng khi ấy sẽ không được xem là đồng ý.

Tuy nhiên, trong thực tiễn xét xử, Tòa án sẽ xét đến sự xuất hiện của các yếu tố như: Bên được đề nghị giao kết im lặng nhưng đã thực hiện một phần nghĩa vụ của hợp đồng (1); Bên được đề nghị biết bên kia đã thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng nhưng không phản đối (2); Bên được đề nghị im lặng trong suốt quá trình giao kết hợp đồng nhưng sau đó yêu cầu bên kia thực hiện hợp đồng (3) để công nhận sự im lặng đồng nghĩa với việc chấp nhận giao kết hợp đồng.

Dưới góc độ pháp luật hình sự

Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định về quyền im lặng của người bị buộc tội như sau: người bị buộc tội không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình. Theo đó, khi người bị buộc tội giữ im lặng thì sự im lặng này không được xem là thái độ đồng ý nhận tội mà đây là quyền để người bị buộc tội tự bảo vệ mình. Các cơ quan điều tra phải có trách nhiệm chứng minh người đó có tội theo đúng trình tự điều tra, không được dựa vào sự im lặng của người bị buộc tội mà cho rằng người đó có tội.

Im lặng có phải là đồng ý quan hệ tình dục không?

Trong khoảng thời gian gần đây, có rất nhiều người đang có thắc mắc về câu hỏi im lặng có đồng nghĩa với việc chấp thuận việc quan hệ tình dục (tự nguyện quan hệ) không? Nguyên nhân của thắc mắc trên là do pháp luật quy định tội hiếp dâm là người dùng thủ đoạn khác giao cấu trái với ý muốn của nạn nhân (nạn nhân không tự nguyện) nhưng lại không có quy định cụ thể như thế nào là trái ý muốn của nạn nhân. Do đó, xuất hiện trường hợp người phạm tội ngụy biện cho hành vi phạm tội của mình rằng nạn nhân im lặng, không lên tiếng phản kháng nên việc giao cấu không được xem là trái ý muốn nạn nhân. Vậy liệu quan điểm này có đúng không?

Tại Việt Nam, do chịu ảnh hưởng ít nhiều từ tư tưởng phong kiến, nhiều người Việt Nam vẫn còn quan niệm rằng con gái, phụ nữ phải giữ kẽ, phải thẹn thùng, e ngại khi nói đến những chuyện tế nhị nên sẽ không thể hiện sự đồng ý rõ ràng mà sự im lặng cũng được xem là đồng ý. Tuy nhiên trên thực tế, trong thời đại ngày nay, việc im lặng không hẳn đã là đồng ý.

Tháng 5/2022 vừa qua, Quốc hội Tây Ban Nha đã thông qua dự luật mang tên “Only yes main yes” yêu cầu phải có sự đồng thuận rõ ràng đối với hành vi tình dục. Theo đó, dự luật này xác định sự đồng ý phải là sự thể hiện rõ ràng ý chí của một người; sự im lặng hoặc thụ động không được xem là đồng ý.

Đạo luật này ra đời xuất phát từ sau vụ hiếp dâm tập thể gây rúng động Tây Ban Nha xảy ra vào năm 2016. Một cô gái đã bị 5 gã đàn ông tấn công tình dục khi đến xem một lễ hội đua bò. Ban đầu, 5 gã đã hiếp dâm cô gái chỉ phải chịu trách nhiệm về tội lạm dụng tình dục - một tội danh nhẹ hơn, do Tòa án không có bằng chứng về bạo lực thể chất để buộc tội tấn công tình dục. Sau đó, dưới sự phản ứng gay gắt của người dân, Tòa Tối cao Tây Ban Nha đã tuyên tội hiếp dâm cho 5 gã trên. Và đồng thời lúc ấy, một đạo luật bổ sung đã được ra đời và thông qua. Cụ thể, đạo luật quy định những cuộc quan hệ chỉ được coi là lành mạnh khi cả hai bên đồng thuận bằng lời nói.

Đồng thời, theo quan điểm của tổ chức Planned Parenthood (tổ chức kế hoạch hóa gia đình Hoa Kỳ) cho rằng dấu hiệu nhận biết sự đồng thuận trong tình dục là:

- Đồng ý một cách tự nguyện mà không bị thao túng bởi các chất kích thích. Cho dù ban đầu có đồng thuận, nhưng giữa chừng lại không, tức là vẫn chưa phải đồng thuận tình dục hoàn toàn.

- Được đối phương thông báo đầy đủ, cụ thể trước khi quan hệ tình dục, bao gồm tất cả những việc họ sẽ làm với bạn.

- Im lặng không có nghĩa là đồng ý.

- Xuất phát từ việc bạn muốn làm, chứ không phải vì bạn nghĩ mình phải làm. Chẳng hạn như khi bị thao túng tâm lý, khiến bạn nghĩ mình phải quan hệ tình dục để thỏa mãn đối phương.

Bên cạnh đó, pháp luật nước ta còn quy định sự đồng thuận trong quan hệ tình dục chỉ được xem là hợp pháp khi cả hai đã ở trong độ tuổi được pháp luật cho phép quan hệ tình dục là từ đủ 16 tuổi trở lên.

Từ những phân tích trên, ta có thể kết luận rằng: Sự im lặng không phải lúc nào cũng là đồng ý. Việc mặc định im lặng là đồng ý mà không có sự nghiên cứu về mặt pháp lý của “sự im lặng” có thể gây ra những hệ quả không lường trước được cho những người trong cuộc.

Bích Trâm
---
Khách hàng có nhu cầu "Tư vấn pháp lý doanh nghiệp; làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế gồm nhà đất, sổ tiết kiệm, tài khoản ngân hàng; hợp thức hóa nhà đất; đăng ký thành lập doanh nghiệp...", vui lòng liên hệ:


Địa chỉ: 284 Lê Văn Quới, phường Bình Hưng Hòa A, quận Bình Tân, TP. HCM
SĐT: (028) 3620 7824 - (028) 3636 0124 - 091 809 1001
Email: info@vanthonglaw.com - vanthonglaw@gmail.com
Tra cứu pháp luật miễn phí: http://www.luatvanthong.com
BẢO VỆ TỐT NHẤT QUYỀN LỢI CHÍNH ĐÁNG CỦA THÂN CHỦ
LUẬT VẠN THÔNG

Mẫu đơn khởi kiện đòi nợ và hướng dẫn soạn đơn

4:03 PM Thêm bình luận

           Mẫu đơn khởi kiện đòi nợ và hướng dẫn soạn đơn


VANTHONGLAW - Để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp về đòi nợ, người có yêu cầu phải làm đơn khởi kiện đến Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp. Vậy trong đơn khởi kiện cần có những nội dung, tài liệu, chứng cứ gì? Bài viết này sẽ trả lời cho câu hỏi trên. 

Bài liên quan:

Mẫu số 23-DS (Ban hành kèm theo Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP
ngày 13 tháng 01 năm 2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao)

Thủ tục góp vốn bằng xe ô tô theo quy định của pháp luật hiện hành

6:00 PM Thêm bình luận

      

Tiktoker đăng clip có nội dung phản cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục bị xử lý như thế nào?

1:30 PM Thêm bình luận

          Tiktoker đăng clip có nội dung phản cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục bị xử lý như thế nào?


VANTHONGLAW - Thời gian vừa qua, trên các nền tảng xã hội đang lan truyền đoạn clip của một hot tiktoker với tiêu đề “Một ngày tử tế của Nô, người nghèo ăn gì - Nờ Ô Nô cho ăn đó, tập 3003”. Với tiêu đề mang tính tích cực, làm việc thiện giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, những tưởng chiếc video đó sẽ trở nên thịnh hành và giúp lan truyền năng lượng tích cực đến với những người dùng mạng xã hội. Tuy nhiên, trái ngược lại với suy nghĩ trên, cả tiktoker - người tạo ra video và cả video ấy đều bị cộng đồng mạng kêu gọi nhau tẩy chay và báo cáo nội dung trên nền tảng tiktok.

Bài liên quan:

Nguyên nhân của sự việc trên là do trong video Một ngày tử tế của Nô, hot tiktoker Nờ Ô Nô đã có những lời lẽ khó nghe, không đúng chuẩn mực, trái với thuần phong mỹ tục. Nội dung xây dựng trong video là tiktoker Nờ Ô Nô sẽ tìm đến những người có hoàn cảnh khó khăn và hỏi họ thích ăn gì, sau đó Nô sẽ đi mua những món yêu thích của người đó. Tuy nhiên, trong đoạn video được đăng tải, tiktoker Nờ Ô Nô đã có những lời lẽ không đúng mực, cụ thể lời chào đầu tiên mà hot tiktoker này chào một người phụ nữ khoảng tầm 50 tuổi là “Hello bà già nghèo khổ giữa trời đông cô đơn”. Ngoài ra, trong suốt video, tiktoker này còn có những lời lẽ khiếm nhã, thể hiện sự không tôn trọng đối với người được giúp đỡ như: “Xưa giờ bà có món gì muốn ăn mà không có tiền mua không?”, “nghèo mà còn chê đồ ăn nữa, vậy thôi khỏi ăn, giờ hỏi lại có ăn hay không?”, “cái số khổ”, “chúc bà nhiều sức khỏe, vượt qua mùa đông cô đơn, nghèo khổ, bớt nghèo lại đi nha! Không ai giúp hoài đâu!”.

Như đã biết, mạng xã hội là một phương tiện truyền thông nhanh nhất hiện nay và cũng là con dao hai lưỡi khi sử dụng mà thiếu sự cẩn thận. Do đó, khi video chỉ vừa được đăng tải lên thì tiktoker này đã nhận được vô vàn “gạch đá” từ “giang cư mận”, sau đó thì tài khoản tiktoker này cũng bị khóa bởi tiktok. Cùng với sự lên án mạnh mẽ về hành động thiếu lịch sự, không tôn trọng người lớn tuổi của cộng đồng mạng đối với tiktoker này, ngày 29/11/2022, Thanh tra Sở Truyền thông & Thông tin TP.HCM đã phối hợp cùng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) - Công an TP.HCM làm việc với chủ tài khoản tiktok Nờ Ô Nô là ông P.Đ.T về việc đăng tải video clip “Một ngày tử tế của Nô, người nghèo ăn gì - Nờ Ô Nô cho ăn đó, Tập 3003”.

Theo đó, cơ quan chức năng nhận định video này có nội dung phản cảm, không tôn trọng người cao tuổi, gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm người khác, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc. Chính vì lẽ trên, Thanh tra Sở đã lập Biên bản vi phạm và ban hành Quyết định Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử với mức phạt 7,5 triệu đồng.

Cụ thể, Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP được sửa bổi, bổ sung tại Nghị định số 14/2022/NĐ-CP quy định như sau: 

Điều 101. Vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội; trang thông tin điện tử được thiết lập thông qua mạng xã hội.

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:

a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;

b) Cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc;

c) Cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn;

d) Cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân, kích động bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội, đánh bạc hoặc phục vụ đánh bạc;

đ) Cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu;

e) Quảng cáo, tuyên truyền, chia sẻ thông tin về hàng hóa, dịch vụ bị cấm;

g) Cung cấp, chia sẻ hình ảnh bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia;

h) Cung cấp, chia sẻ đường dẫn đến thông tin trên mạng có nội dung bị cấm.

2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này.”

Như vậy, hành vi thiếu lịch sự, không tôn trọng người cao tuổi và có những lời lẽ không đúng chuẩn mực xã hội của tiktoker Nờ Ô Nô đã vi phạm quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội, cụ thể là chia sẻ thông tin không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc. Mức xử phạt tối thiểu đối với hành vi này là 10.000.000 đồng, tuy nhiên, Điều 9 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 cũng có quy định về các tình tiết giảm nhẹ khi xử phạt. Do đó, đối với mức xử phạt 7,5 triệu đồng nêu trên có thể xuất phát từ việc cơ quan chức năng đã áp dụng tình tiết giảm nhẹ trong trường hợp này.

Từ sự việc trên cũng nhắc ta nhớ đến việc xử phạt ông Nguyễn Văn Hưng - chủ sử dụng kênh youtube Hưng Vlog (con trai bà Tân Vlog) vào năm 2020. Theo đó, ông Nguyễn Văn Hưng cũng bị xử phạt về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc theo quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP do đăng tải clip có tiêu đề “Troll em gái, em trai ăn nồi cháo gà nguyên lông và cái kết”.

Vậy “thuần phong mỹ tục của dân tộc” là gì? Thế nào là vi phạm thuần phong mỹ tục của dân tộc?

Hiện nay, pháp luật có quy định xử phạt về các hành vi trái với thuần phong, mỹ tục nhưng vẫn chưa có một quy định mang tính định tính “thuần phong mỹ tục” là gì. Trước đây, Thông tư số 10/2014/TT-BVHTTDL hướng dẫn đặt tên doanh nghiệp phù hợp với truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc có quy định về việc đặt tên doanh nghiệp vi phạm văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc nhưng cũng đã hết hiệu lực từ ngày 30/8/2016.

Ở khía cạnh xã hội, khái niệm thuần phong mỹ tục được hiểu nôm na là những phong tục, tập quán, lối sống văn minh, những điều tốt đẹp đã có từ lâu đời, ăn sâu vào đời sống xã hội và được đại đa số người công nhận và làm theo.

Nhưng vấn đề đặt ra là, mỗi khu vực, lãnh thổ, quốc gia sẽ có những phong tục, tập quán, lối sống khác nhau, những quan điểm, niềm tin về tính nhân văn riêng biệt hoặc có đôi khi là đối lập nhau. Do đó mỗi người sống trong các cộng đồng dân cư khác nhau, khu vực khác nhau chắc chắn sẽ có quan điểm về cách sống, sự ứng xử khác nhau. Vậy trên cơ sở nào để các cơ quan chức năng nhận định một hành vi là trái với thuần phong mỹ tục? Câu trả lời là chưa có cơ sở cụ thể nào. Bởi lẽ, hiện nay việc xác định hành vi trái thuần phong mỹ tục trên mạng hầu như là đang dựa trên sự lên án của cộng đồng mạng. Chính vì vậy, đòi hỏi pháp luật cần phải đặt ra những quy định cụ thể hơn để có căn cứ xử phạt hành vi trái thuần phong mỹ tục một cách thống nhất và rõ ràng.

Bích Trâm
---
Khách hàng có nhu cầu "Tư vấn pháp lý doanh nghiệp; làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế gồm nhà đất, sổ tiết kiệm, tài khoản ngân hàng; hợp thức hóa nhà đất; đăng ký thành lập doanh nghiệp...", vui lòng liên hệ:


Địa chỉ: 284 Lê Văn Quới, phường Bình Hưng Hòa A, quận Bình Tân, TP. HCM
SĐT: (028) 3620 7824 - (028) 3636 0124 - 091 809 1001
Email: info@vanthonglaw.com - vanthonglaw@gmail.com
Tra cứu pháp luật miễn phí: http://www.luatvanthong.com
BẢO VỆ TỐT NHẤT QUYỀN LỢI CHÍNH ĐÁNG CỦA THÂN CHỦ
LUẬT VẠN THÔNG

Thẻ Căn cước công dân gắn chip và những vấn đề về bảo mật thông tin của người dân.

2:30 PM Thêm bình luận

Thẻ Căn cước công dân gắn chip và những vấn đề về bảo mật thông tin của người dân.

Trường đại học Luật TP. Hồ Chí Minh tuyển dụng Nhân viên Thư viện.

2:10 PM Thêm bình luận
Trường đại học Luật TP. Hồ Chí Minh tuyển dụng Nhân viên Thư viện.

Pháp luật Việt có công nhận tiền ảo không? Và những khía cạnh của tiền ảo

2:30 PM Thêm bình luận
Công ty luật, luật sư uy tín, sách luật, văn phòng luật sư tphcm, hà nội, đà nẵng, uy tín, tranh chấp, di chúc thừa kế, nhà đất, thành lập doanh nghiệp, bảo vệ tại tòa án, lý lịch tư pháp, sách luật hay, thư viện trường học, ly hôn, phần mềm quản lý công ty luật, bình luận án lệ, COVID-19

VANTHONGLAW - Thời gian qua, các cơ quan quản lý đã đưa ra nhiều cảnh báo về rủi ro liên quan tới Bitcoin và các loại tiền ảo (sau đây gọi tắt là tiền ảo), cũng như nguy cơ sử dụng tiền ảo cho hoạt động tội phạm (rửa tiền, tài trợ khủng bố, chuyển tiền bất hợp pháp, trốn thuế, lừa đảo…) vì tiền ảo có tính ẩn danh, hoạt động phân tán, không chịu sự quản lý của bất kỳ cơ quan, tổ chức nào.  

Bài liên quan
>>> Bình luận án lệ 04/2016/AL: Về sự ưng thuận trong giao dịch dân sự
>>> Phân biệt tài sản chung, riêng của vợ chồng trước và sau khi kết hôn
>>> Làm giả hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì giải quyết như thế nào?
>>> Lập di chúc như thế nào để đúng luật năm 2021
>>> Chi tiết định mức số lượng và chế độ của nhân viên trường học

Tiền ảo không thuộc loại tài sản nào?  

Xét về góc độ tài sản, câu hỏi đặt ra là tiền ảo có phải là tài sản hay không phải là tài sản? Nếu là tài sản thì thuộc loại tài sản nào?   

Căn cứ vào Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về tài sản:   

“1. Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản.   

3. Tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai”.    

Tài sản trước hết là điều kiện vật chất để nuôi sống con người (lương thực, thực phẩm), tài sản còn là các vật chất khác do con người tạo ra, chiếm hữu được và sử dụng được nhằm để duy trì, bảo vệ cuộc sống và phát triển (nhà ở, tư liệu sản xuất, tư liệu tiêu dùng và các vật phẩm khác…).   

Tài sản là một thuật ngữ pháp lý được sử dụng phổ biến trong xã hội có nhà nước, có pháp luật và có tư hữu và các quyền và lợi ích của chủ thể đối với một đối tượng cụ thể, mà pháp luật quy định là tài sản.

Về tài sản, kể từ khi Nhà nước dân chủ nhân dân ở nước ta được thành lập, ngày 02/9/1945 đến trước khi Bộ luật Dân sự năm 1995 được ban hành, thì những quan niệm về tài sản được hiểu theo những quy định trong ba Bộ luật thời thuộc Pháp: Bộ dân luật giản yếu Nam Kỳ năm 1883, Bộ dân luật Bắc kỳ năm 1931 và Bộ dân luật Trung Kỳ năm 1936 (Hoàng Việt Trong Kỳ).    

Bộ luật Dân sự năm 1995 quy đinh về tài sản tại Điều 172, gồm: “Vật có thực, tiền, giấy tờ trị giá được bằng tiền và các quyền tài sản”. 

Cụ thể:  

Vật: Vật là một bộ phận của thế giới vật chất, không phải mọi vật của thế giới vật chất đều được coi là vật trong quan hệ pháp luật dân sự. Vật trong quan hệ pháp luật dân sự và được coi là tài sản thì vật đó con người phải chiếm hữu được, phải chi phối được, xác định được về bề rộng, bề dài, chiều cao, cân, đong, đo, đếm được và xác định được theo sự tồn tại và chắc chắn phát sinh của nó. Sau nữa, con người phải khai thác được, sử dụng được nhằm đáp ứng các nhu cầu về vật chất hoặc tinh thần của mình. 

Tiền: Về tiền trước hết cần hiểu tiền là Việt Nam đồng (VNĐ), do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam độc quyền phát hành, giá trị đồng tiền được ghi trên bề mặt đồng tiền, bất kỳ ai cũng có quyền sử dụng và tiền được sử dụng rộng rãi trên phạm vi lãnh thổ. Tiền có tính ổn định (ít khi đổi tiền). Tiền có các chức năng như trao đổi, thanh toán, dự trữ và xét về chủ quyền quốc gia thì tiền có chức năng bình ổn giá cả và giữ chủ quyền quốc gia. Khái niệm về tiền theo chuyên môn thì rất khác nhau, nhưng những yếu tố của tiền theo cách hiểu như trên là phù hợp với cách hiểu tiền là một loại tài sản hiếm.   Ngoại tệ (tiền của nước ngoài) được phép lưu thông trên lãnh thổ Việt Nam phải quy đổi thành mệnh giá Việt Nam đồng.     

Giấy tờ có giá: Khái niệm giấy tờ có giá không bao quát hết được các loại hóa đơn, chứng từ được sử dụng trong lính vực thương mại, thương mại quốc tế. Đó là các vận đơn, các hóa đơn liên quan đến hàng hóa lưu kho, bãi hàng và thư tín dụng. Căn cứ Điều 4 Pháp lệnh ngoại hối năm 2005, thì trái phiếu Chính phủ, trái phiếu công ty, ky phiếu, cố phiếu… là giấy tờ có giá.   

Quyền tài sản: Là các quyền trị giá được bằng tiền, có thể chuyển giao được trong quan hệ pháp luật dân sự. Những quyền tài sản phổ biến ở Viêt Nam hiện nay là quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ và quyền yêu cầu trả một khoản nợ, quyền đòi bồi thường thiệt hại.    

Tiền ảo là tài sản ảo

Những phân tích về tài sản tại phần trên về tài sản đã được BLDS năm 2015 quy định đã được xác định. Về mặt lý luận, căn cứ vào những thuộc tính của tiền ảo, thì tiền ảo tạm gọi là tài sản ảo. Đề cập đến tài sản, cần thiết làm rõ vấn đề có tài sản ảo hay không có tài sản ảo?   

Tài sản được hiểu là vật chất và các lợi ích vật chất nhằm phục vụ cho nhu cầu sống, phát triển của xã hội loài người. Mặt khác, tài sản còn là điều kiện để chủ thể sử dụng vào các quan hệ trao đổi tài sản, bồi thường thiệt hại. Vì vậy, tài sản phải tồn tại khách quan và theo khả năng của con người thì phải chiếm hữu, chi phối, kiểm soát được. Những tài sản ảo, con người không kiểm soát được theo khả năng, không xác định được các thuộc tính của nó, do vậy không thể dùng làm đối tượng của các quan hệ pháp luật dân sự.   

Hiện nay, pháp luật của tất cả các nước trên thế giới và Việt Nam không thừa nhận một loại gọi là tài sản ảo. Căn cứ vào thuộc tính của tiền ảo, thì tiền ảo không thỏa mãn những yếu tố của một tài sản thông thường, cho nên việc bảo hộ tiền ảo trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam không nên đặt ra. Vì tiền ảo không thể xác định trên thực tế và không xác định rõ danh tính của các chủ thể sở hữu tiền ảo, cho nên về việc giải quyết tranh chấp liên quan đến giao dịch tiền ảo có thể không thực hiện được. 

Căn cứ vào Điều 105 BLDS năm 2015, thì tiền ảo không thuộc một loại tài sản nào. Tuy nhiên, có thể hiểu tiền ảo là một loại tài sản khác? Tài sản phải thỏa mãn các thuộc tính của tài sản, nhằm xác định giá trị pháp lý của các quan hệ có đối tượng là tài sản, đồng thời là căn cứ để xác định các quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý phát sinh từ các quan hệ tài sản có đối tượng là tài sản. Xác định nghĩa vụ của một hoặc các bên chủ thể trong giao dịch dân sự chuyển giao tài sản hay bồi thường thiệt hại về tài sản. Theo đó phương thức kiện đòi lại tài sản hay kiện đòi bồi thường thiệt hại về tài sản được áp dụng. 

Tiền ảo không thỏa mãn các đặc điểm của tài sản. Theo đó, tiền ảo cũng không được pháp luật Việt Nam thừa nhận là một loại tiền tệ và nó không phải là tài sản. Vì những lý do sau:    

Thứ nhất, các giao dịch thương mại hay dân sự thanh toán bằng Bitcoin mang tính chất ẩn danh, chủ thể của quan hệ không xác định được danh tính và chủ thể của các bên quan hệ không biết rõ về nhau, mà chỉ thông qua mạng Internet. Vì vậy, khi có hành vi xâm phạm lợi ích của nhau thông qua giao dịch bằng tiền ảo Bitcoin, thì bên có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm sẽ được giải quyết như thế nào, khi mà bên chủ thể vi phạm cố ý ẩn tích và lẩn trốn trên mạng Internet? Ngoài ra, do tính ẩn danh cao cho nên việc sử dụng Bitcoin trong giao dịch có thể bị lạm dụng là phương tiện cho tội phạm rửa tiền, buôn bán hàng cấm, trốn thuế và mua bán, trao đổi những tài sản phi pháp khác.    

Thứ hai, thuộc tính của Bitcoin là tiền ảo được lưu giữ dưới dạng kỹ thuật số nên có nhiều nguy cơ bị xâm phạm, bị chiếm đoạt, bị thay đổi dữ liệu hoặc bị ngừng giao dịch là rất lớn. Vì vậy, giao dịch bằng Bitcoin có nhiều nguy cơ bị lạm dụng, bị chiếm đoạt mất tài sản là khoản tiền do các thành viên của mạng lưới Bitcoin góp vào, nhưng chưa có cơ chế bảo vệ vì nhà nước không thừa nhận quan hệ giao dịch này.  

Thứ ba, do không có cơ quan giám sát, không có cơ quan trung gian, quan hệ sử dụng Bitcoin tự do, tự phát theo một quy ước giữa các bên chủ thể tham gia giao dịch không công khai, do giá trị Bitcoin biến động mạnh theo thời gian hoạt động ngắn nên ẩn chứa nhiều nguy cơ bong bóng, nhà đầu tư không lường trước được những rủi ro tiềm ẩn trong giao dịch, bị thiệt hại về tài sản mà không đươc bảo vệ bằng các cơ chế pháp lý. Ngược lại, Bitcoin không bị chi phối và kiểm soát giao dịch bởi một cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền nào, do vậy chủ sở hữu Bitcoin tự chịu toàn bộ rủi ro.   

Rủi ro hoàn toàn thuộc về người chơi

Với những rủi ro trên đây của Bitcoin, cho nên trên thế giới nhiều quốc gia đã có những thông báo không thừa nhận Bitcoin là một phương tiện thanh toán hợp pháp và đưa ra các cảnh báo rủi ro cho chủ thể sử dụng Bitcoin như: Thái Lan, Cộng hòa Liên bang Nga, Cộng hòa Pháp, Trung Quốc, Malaysia, Indonesia, Nauy…  

Ở Việt Nam, theo Ngân hàng Nhà nước, việc đầu tư vào Bitcoin bắt đầu có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây. Nhưng trên thực tế, việc sở hữu Bitcoin và khai thác nó tại Việt Nam là rất ít, mà chủ yếu mua qua một số sàn giao dịch. Nhận rõ thực trạng việc sử dụng Bitcoin tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước thể hiện quan điểm căn cứ vào những quy định của pháp luật hiện hành về tiền tệ và ngân hàng, thì Bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác không thể lấy làm phương tiện thanh toán và pháp luật không thừa nhận Bitcoin là tiền tệ.    

Trong thời gian gần đây, ở Việt Nam trên diễn đàn Onecoin liên tục đăng tải, quảng bá giới thiệu đồng tiền kỹ thuật số Onecoin (tiền ảo), lan rộng trên phạm vi nhiều tỉnh, thành phố. Với lợi nhuận quảng cáo về lãi suất lên đến 1000%. Mỗi gói đầu tư đồng tiền ảo này trị giá lên đến hàng trăm ngàn EUR, được chia nhỏ ra để nhiều người tham gia. Với quảng cáo này, nhiều cá nhân tham gia bằng cách dùng tiền thật để mua các gói tiền ảo và hy vọng trở lên giàu có trong một thời gian ngắn. Hiện tượng quảng bá tiền ảo và sử dụng tiền ảo trong giao dịch trên mạng Internet trong thời gian gần đây là một hiện tượng bất thường và chưa từng có bất kỳ một lĩnh vực kinh doanh tiền tệ nào ở Việt Nam lại có lãi suất cao và nhanh đến thế!   

Người chơi được hưởng tiền lãi, không hề biết rằng số tiền gọi là lãi này được trích ra từ tiền của người gửi sau, trả cho người gửi trước (tương tự như tham gia mua hàng đa cấp). Phương thức này, bên bán không có gì để bán, mà vẫn là bên bán hàng và thu được những khoản lợi nhuận khổng lồ theo nguyên tắc “lấy mỡ khách hàng trước, rán khách hàng sau” và cứ như vậy cho đến khi còn khách hàng tham gia mua tiền ảo. Dùng tiền ảo để làm một loại hàng hóa ảo thu tiền thật, mà bản thân chủ thể tham gia không hề hiểu bản chất của hệ thống tiền ảo này được tổ chức như thế nào và ai là chủ thể bán hàng ảo đó? Cách chơi này cùng bản chất với quan hệ tín dụng đen, đánh vào tâm lý hám lợi của người tham gia mua tiền ảo.   

Chủ thể bán hàng ảo không được xác định, khả năng tài chính của người bán không được chứng minh, không có cơ quan nào giám sát, các chủ thể sử dụng một loại tiền ảo không hề biết lãi suất mà mình được hưởng từ nguồn sản xuất nào? Tiền ảo không được pháp luật công nhận là tiền tệ và không có giá trị trong thanh toán ngoài những người tham gia giao dịch tiền ảo với nhau. Lãi suất “bong bóng” càng bay cao khi có nhiều chủ thể mang tiền thật ngày mỗi ngày nối thành sợi dây cho mạng lưới tiền ảo. Thuộc tính “bong bóng” do tiền ảo tạo ra càng vô hình thì chủ thể ẩn danh bán cái không có, nhưng lại thu về tiền thật, tài sản thật của các chủ thể mua cái không có thật đó. Thật bất thường, nhưng có logic triết học của nó vì có cầu thì có cung, đáp ứng kịp thời và không có giới hạn của sự hám lợi của chủ thể mua tiền ảo bằng tiền thật. 

Tính chất “bong bóng” của tiền ảo – Bitcoin thể hiện ở những yêu tố sau:   

– Tiền ảo là một khái niệm mới, bản thân tiền ảo cũng mới. Vì nó là một hệ thống thanh toán số cho phép người nắm giữ nó sử dụng không phụ thuộc vào không gian và thời gian để thực hiện giao dịch trực tiếp, do không có sự giám sát, kiểm tra của bất kỳ bên thứ ba nào, không có sự can thiếp của nhà nước, cơ quan trung gian, ngân hàng.   

– Do tính vô hình của tiền ảo, không xác định được và chỉ thông qua mạng Internet được che đậy trong một chiếc hộp bí mật (ảo ảnh), các chủ thể tham gia giao dịch tiền ảo đều không được xác định về danh tính (vô danh), không nơi cư trú và rất nhiều yếu tố không có để có thể xác định chủ thể đó là ai? Hơn nữa, nguồn gốc để tạo ra tiền ảo cũng là một bí mất, không công khai. Sự mơ hồ về nhà sáng lập là Satoshi Nakamoto, những thông tin về cá nhân này không hề bộc lộ, tên người hay tên tổ chức hay tên địa danh hay tên quy ước không có thật?   

– Tiền ảo – Bitcoin không sở hữu giá trị nào khác ngoài thứ mà người mua sẵn sàng chi trả theo đó mọi thang giá đều phù hợp với khả năng tài chính của người mua, do sự hấp dẫn của lãi suất được hứa hẹn và khoản tiền do người bán tiền ảo thu về của người mua trích lại để làm tin.     

Tiền ảo là vô hình, chỉ được thể hiện bằng hình ảnh ảo trên mạng Internet dưới dạng hình ảnh điện tử, chủ thể của tiền ảo không xác định là cá nhân hay tổ chức hay một nhóm người cụ thể và chủ thể mua tiền ảo, chủ thể tham gia giao dịch tiền ảo không bộc lộ danh tính. Như vậy, quan hệ tiền ảo chỉ được xác định bên bán và bên mua  với giá cả cụ thể, mà chỉ người bán và người mua được biết, nhưng họ chỉ biết giá trị giao dịch, mà không biết và không cần biết danh tính của nhau. Quan hệ giữa bên mua và bên bán tiền ảo được bảo mật và không được pháp luật bảo hộ. Tính rủi ro phát sinh từ phương thức giao dịch này là rất lớn. Vì bên mua thanh toán bằng tiền thật, còn bên bán lại bán ra thứ tiền ảo, không cầm nắm được mà lại được lưu giữ trên mạng điện tử có mã số bảo mật. Mã số bảo mật này luôn luôn bị tấn công và có thể bi bộc lộ, bị chiếm đoạt bởi những người rất giỏi về sử dụng máy tính. Hơn nữa, giá trị ảo trên mạng còn có thể bị thay đổi bởi người sử dụng Internet ra lệnh sai về mã số. Tài khoản có thể bị mất, mà không có cơ quan nào bảo vệ, lợi ích của chủ thể là bên mua có thể bị xâm phạm, bị mất trắng.    

Với phương thức mua bán tiền ảo và chi trả lãi suất cho bên mua tiền ảo trên đây, đã có sức hút mạnh mẽ, càng kích thích người tham gia giao dịch tiền ảo. Số lượng người tham gia giao dịch tiền ảo có thể tăng lên và có thể không tăng đáng kể theo từng ngày, tháng theo đó lãi suất tăng lên hay không tăng lên so với những đợt giao dịch mua bán tiền ảo ban đầu. Lãi suất giao dịch tiền ảo được trích ra từ khoản tiền của người mua tiền ảo sau, trả lãi cho người mua tiền ảo trước và cứ thế cho đến khi nào không còn người mua tiền ảo nữa thì lãi suất có thể được điều chỉnh lại hoặc giữ nguyên mức lãi suất của đợt bán tiền ảo cuối cùng, mà người bán thu được. Lãi suất từ giao dịch tiền ảo là người nọ hưởng tiền của người kia và không vượt ra ngoài phạm vi tổng giá trị tiền thu về từ người mua mà bên bán tiền ảo thu được.   

Số tiền còn lại sau mỗi đợt bên bán tiền ảo thu được sau khi đã trích một phần để trả lãi suất cho bên mua, bên bán có dùng khoản tiền này để đầu tư vào sản xuất, kinh doanh để thu lợi nhuận hay không, thì không thể xác định được, vì nhà nước không thể kiểm soát. Với phương thức này, nhiều phần tử xấu trong xã hội có thể lợi dụng giao dịch tiền ảo để thu về những khoản tiền lớn, hoặc lợi dụng giao dịch này để rửa tiền, tích lũy tiền dùng vào những mục đích không có lợi cho kinh tế, an ninh quốc gia, trật tự xã hội hoặc gây rối thị trường.   

Với những tính chất của tiền ảo – Bitcoin như đã phân tích trên đây, thì ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay chưa thể thừa nhận tiền ảo là một loại tiền tệ, một loại tài sản./. 

Theo Kiểm Sát

Popular Posts